Je MacBook gaat niet meer aan. Je scriptie, de foto’s van de kinderen en je administratie staan er allemaal op. Dan is de eerste gedachte vaak: haal de SSD eruit en lees hem uit op een andere computer. Bij een oudere MacBook kan dat. Bij een nieuwe niet.
Dat voelt oneerlijk. Het zijn jouw bestanden, op jouw laptop. Toch zit er een reden achter, en als je die kent, voorkom je de ene fout die je data voorgoed kan wissen.
Want daar zit het risico. Wie bij een moderne MacBook de verkeerde stap zet, bijvoorbeeld het moederbord laat vervangen of de Mac laat wissen, krijgt een laptop terug die het weer doet, maar zonder ook maar één van je bestanden. Dat is niet terug te draaien.
Aan de balie op de Jonker Fransstraat zien we dit elke week. Mensen komen binnen met een MacBook die niet opstart en de vraag of we “even de schijf kunnen uitlezen”. We repareren al 20 jaar toestellen, ruim 300.000 inmiddels, en het eerlijke antwoord is: dat hangt helemaal af van je model.
Oudere MacBooks: een losse SSD
Bij oudere MacBooks zit de opslag op een los kaartje dat in een aansluiting op het moederbord klikt. Grofweg gaat het om de MacBook Pro tot en met 2015, de MacBook Air tot en met 2017 en de 13-inch MacBook Pro zonder Touch Bar uit 2016 en 2017. Nog oudere modellen hebben zelfs een gewone 2,5-inch schijf.
Bij deze modellen is het moederbord kapot, maar de SSD vaak niet. Dan halen we de SSD eruit, sluiten hem met een adapter aan op een andere computer en zetten je bestanden over. Stond FileVault aan, dan heb je wel je wachtwoord nodig.
Vanaf 2016: de opslag zit vast
Met de MacBook Pro met Touch Bar uit 2016 begon Apple de opslagchips direct op het moederbord te solderen. Er is geen kaartje meer dat je eruit haalt. Ook de 12-inch MacBook uit 2015 tot 2017 had de opslag al vast.
Bij de Touch Bar-modellen uit 2016 en 2017 is de opslag nog niet standaard versleuteld door een aparte beveiligingschip. Stond FileVault uit, dan zijn er bij deze modellen soms nog andere wegen. Maar het blijft specialistenwerk.
T2, M1, M2, M3 en nieuwer: vast en versleuteld
Vanaf 2018 kregen Intel-MacBooks de T2-chip. Sinds eind 2020 maakt Apple MacBooks met eigen chips: M1, M2, M3 en nieuwer. Bij al deze modellen gebeurt iets belangrijks: alles wat op de SSD komt, wordt automatisch versleuteld. Dat staat los van FileVault en gebeurt ook als je daar nooit iets mee hebt gedaan.
De sleutel om die versleuteling te openen zit in de chip zelf, op hetzelfde moederbord. Haal je de opslagchips eraf en zet je ze op een ander bord, dan lees je alleen onleesbare gegevens. Er is geen adapter of programma dat daar omheen werkt.
Waarom doet Apple dit?
Om je te beschermen. Wordt je MacBook gestolen, dan kan niemand je bestanden uitlezen door de opslag eruit te halen. Dat is een groot voordeel. Het eerlijke nadeel: als het moederbord kapotgaat, kun jij er zelf ook niet meer bij. Je data zit vast aan dat ene bord.
Wat betekent dit als je MacBook niet meer opstart?
Bij een MacBook met T2- of M-chip is er maar één weg naar je bestanden: het originele moederbord moet weer werken. Desnoods net lang genoeg om je data eraf te halen. Dat betekent dat we het defect op het bord zelf opsporen en repareren, tot op het onderdeel nauwkeurig.
Daaruit volgen twee harde regels. Laat het moederbord niet vervangen als je je bestanden nog terug wilt, want een nieuw bord heeft een nieuwe sleutel. En kies nooit voor wissen of herstellen naar fabrieksinstellingen. Een nieuw moederbord of een gewiste Mac start weer op, maar je bestanden zijn dan voorgoed weg. Na een geslaagde reparatie heb je verder je inlogwachtwoord nodig om weer bij je bestanden te komen.
Eerder schreven we al dat het niet altijd klopt als een winkel zegt dat je foto’s weg zijn. Bij MacBooks geldt hetzelfde. “Moederbord kapot” is vaak niet het einde, zolang dat bord niet in de prullenbak verdwijnt.
Wat kun je vandaag doen
- Zoek uit welke MacBook je hebt. Start hij nog op, kies dan Apple-menu > Over deze Mac. Start hij niet, kijk dan op de onderkant: daar staat in kleine letters een modelnummer dat begint met een A, bijvoorbeeld A2337. Daarmee weet je of je een losse SSD hebt of niet.
- Probeer eerst de simpele dingen. Gebruik een andere lader of een ander stopcontact, laat hem 30 minuten laden en houd daarna de aan-uitknop 10 seconden ingedrukt.
- Start hij half op? Haal je bestanden er nu af. Bij een Mac met M-chip houd je de aan-uitknop ingedrukt tot je “Opstartopties worden geladen” ziet. Kies Opties, log in en kies in het menu Hulpprogramma’s > Deel schijf. Bij een Intel-Mac houd je bij het opstarten de T-toets ingedrukt. Sluit hem met een USB-C- of Thunderbolt-kabel aan op een andere Mac en kopieer je bestanden.
- Zeg nee tegen wissen en tegen een nieuw moederbord zolang je je data nog terug wilt. Schrijf je inlogwachtwoord op een papiertje, je hebt het na de reparatie nodig.
- Werkt je Mac nog? Zet vandaag een back-up aan. Ga naar Systeeminstellingen > Algemeen > Time Machine en kies een externe schijf. Of zet je bureaublad en documenten in iCloud via Systeeminstellingen > jouw naam > iCloud > iCloud Drive.
Je bestanden terug, je hoofd weer rustig
Wie het goed aanpakt, heeft een grote kans dat zijn bestanden niet verloren zijn. Dan staan je scriptie, je foto’s en je administratie gewoon weer op een werkende schijf. Met een back-up erbij hoef je je hierover nooit meer zorgen te maken.
Gaat je MacBook niet meer aan en wil je je bestanden terug? Lees op onze pagina over MacBook data recovery hoe we dat aanpakken, of loop even binnen op de Jonker Fransstraat. Neem je MacBook en je wachtwoord mee, dan kijken we eerst eerlijk wat er kan.